Kıbrıs Türk İşverenler Sendikası Başkanı Metin Arhun’un asgari ücret konusunda yaptığı son değerlendirmeler, çalışanların yaşam koşullarını değil, emekçileri köle olarak gören ve işveren giderlerini esas alan bir anlayışın ürünüdür.
Sayın Arhun, üç yıl önce yaklaşık 400 Sterlin olan asgari ücretin bugün 1.045 Sterlin seviyesine yükseldiğini ifade ederek ücretlerde olağanüstü bir artış yaşandığı algısını oluşturmaya çalışmaktadır. Oysa bu değerlendirme, aynı dönemde yaşanan yüksek enflasyonu, hayat pahalılığını ve çalışanların satın alma gücündeki ciddi erimeyi tamamen göz ardı etmektedir.
Üç yıl içerisinde, Sterlin cinsinden belirlenen kira bedeli, elektrik, su, akaryakıt, eğitim, sağlık ve temel tüketim maddelerinin fiyatları katlanarak artmıştır. KKTC İstatistik Kurumu verileri, son yıllarda yıllık enflasyonun % 80 dolaylarına kadar eriştiğini ve birçok temel harcama kalemindeki fiyat artışlarının ise bunun da üzerine çıktığını göstermektedir. Bu koşullarda ücretlerde yapılan artışlar, çalışanların maaşlarına zam niteliğinde değil, büyük ölçüde eriyen alım gücünü korumaya çalışan düzenlemelerdir.
Dolayısıyla maaş artışları üzerinden yapılan karşılaştırmayı, zorunlu tüketim kaleminde olan birçok mal ve hizmetteki artışlar üzerinden; özellikle de üç yıl içerisinde TL bazında % 404 oranında artan kira bedeli, % 730’lara varan eğitim ücreti artışları ve % 523 oranında artan sağlık giderleri için de yapmak gerekir.
Gelinen aşamada emekçilerin asgari ücretle yaşayamadığı açıkça ortadayken Sayın Arhun’un Avrupa ülkelerini örnek göstererek kişi başına düşen milli gelir üzerinden yaptığı değerlendirme açıkça eksik ve yanıltıcıdır. Avrupa ülkelerinde çalışanların refah seviyesini belirleyen yalnızca ücretler değildir. Enflasyonun düşük ve öngörülebilir olması, güçlü sosyal devlet uygulamaları, etkin denetim mekanizmaları, kapsamlı kamu hizmetleri ve daha adil gelir dağılımı çalışanların yaşam standardını yükselten temel unsurlardır. Avrupa’da son dönemde yıllık enflasyon genel olarak tek haneli ve çoğu ülkede % 2-3 seviyelerindeyken, KKTC’de çalışanlar birkaç yıldır % 80’lere kadar yükselmiş olan hayat pahalılığıyla mücadele etmektedir. Böylesine farklı ekonomik koşullar altında yalnızca ücret rakamlarını karşılaştırmak emekçilerin yaşadığı gerçekleri görmezden gelmektir.
Ekonomide yaşanan yapısal sorunların sorumlusu emekçiler değildir. Dövize bağımlı ekonomik yapı, denetimsiz fiyat artışları, kayıt dışılık, üretim politikalarındaki eksikliklerin bedelini asgari ücretli çalışanlara ödetmeye çalışmak kabul edilemezdir.
Asgari ücret hesaplanırken Avrupa ülkeleri örnek alınacaksa, yalnızca rakamlar değil; çalışanı koruyan sosyal politikalar, gelir dağılımında adalet, güçlü sendikal haklar, düşük enflasyon ve insan onuruna yaraşır yaşam standartları da sağlanmalıdır.
