Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, Avrupa Konseyi Delegeler Komitesi’nin mülkiyet konusunu ele aldığı toplantıda alınan kararın Taşınmaz Mal Komisyonu’nun (TMK) etkililiğini tartışmaya açmadığını belirterek, komisyonun AİHM tarafından etkili bir iç hukuk mekanizması olarak kabul edilmeye devam ettiğini vurguladı.
Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, Avrupa Konseyi Delegeler Komitesi’nin 9-11 Haziran 2026 tarihlerinde gerçekleştirdiği ve mülkiyet konusunun ele alındığı toplantının ardından yazılı açıklama yaptı.
Erhürman, toplantı sonucunda alınan kararla Sekretarya’nın, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin (AİHM) 2001 tarihli kararındaki mülkiyet başlığının yorumuna ilişkin taslak bir çalışma hazırlamak üzere yetkilendirildiğini belirtti.
Delegeler Komitesi’nin bu yetkilendirmeyi yaparken kararın yorumlanmasından kaynaklanan bir engel nedeniyle icranın durduğu yönünde bir tespit yapmadığını ifade eden Erhürman, bunun yerine Sekretarya’nın hazırlayacağı taslağın ilerleyen süreçte değerlendirilmesini öngören prosedürel bir karar alındığını kaydetti.
Erhürman, söz konusu kararın mülkiyet konusundaki hukuki tezlere zarar verecek nitelikte olmadığını ve AİHM’den konuyla ilgili yorum istenmesi anlamına gelmediğini vurguladı.
Cumhurbaşkanı Erhürman açıklamasının tamamında şunları kaydetti:
“Avrupa Konseyi Delegeler Komitesi’nin 9-11 Haziran 2026 tarihlerinde gerçekleştirdiği ve mülkiyet konusunun ele alındığı toplantı sonucunda alınan kararla, Sekretarya, AİHM’nin 2001 tarihli (2005 tarihinde Taşınmaz Mal Komisyonu’nun kurulmasından önce) kararındaki mülkiyet başlığının yorumuna yönelik taslak bir çalışma yapmak üzere yetkilendirilmiştir.
Delegeler Komitesi bu yetkilendirmeyi yaparken, kararın yorumundan kaynaklanan bir zorluk nedeniyle icranın engellendiği kararını vermemiş, onun yerine Sekretarya’nın hazırlayacağı taslağı değerlendirmeyi öngören prosedürel bir karar almayı tercih etmiştir.
Bu karar, mülkiyet ile ilgili içeriğe yönelik argümanlarımıza halel getirecek nitelikte olmadığı gibi, AİHM’den konuyla ilgili yorum istenilmesi anlamına da gelmemektedir. Haziran 2027 tarihinde yapılması öngörülen Komite toplantısında, AİHM’den yorum istenmesine yönelik bir kararın çıkabilmesi için nitelikli çoğunluk aranacaktır ki bu da Delegelerin en az 31 oyuyla mümkündür. Oysa bugün yapılan oylamada, Sekretarya’nın yetkilendirilmesi 25 oyla gerçekleşmiş ve 25’in içinde olan ülkelerden bazıları farklı karar tasarılarının her ikisine de oy vermiştir.
Sekretarya’nın çalışma yapmasına yönelik alınan bu prosedürel karar, mülkiyete yönelik başvuruları sonuçlandırmak amacıyla AİHM kararları çerçevesinde şekillendirilen ve etkililiği defaten AİHM tarafından teyit edilen Taşınmaz Mal Komisyonu’nun etkililiğinin sorgulanması sonucunu asla doğurmamaktadır.
Toplantıda, Sekretarya ve birçok Üye Devlet, AİHM’nin yerleşik içtihatından hareketle mülkiyet başlığının kapatılması gerektiğini vurgulamış ve bu yönde müdahalelerde bulunmuşlardır.
Konunun yeniden görüşüleceği Haziran 2027 tarihindeki toplantıya kadar da Üye Devletler nezdinde yapacağımız girişimlerle hukuki pozisyonumuzu anlatmaya devam edeceğiz.
Kıbrıs’ta mülkiyet sorununun tam anlamıyla çözümünün Kıbrıs sorununun kapsamlı çözümüne bağlı olduğu ve hem KKTC, hem de Türkiye Cumhuriyeti olarak daha önce hem Annan Planı döneminde hem de Crans Montana’da bu yönde yoğun çaba gösterdiğimiz uluslararası toplumun malumudur.
Taşınmaz Mal Komisyonu, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi tarafından etkili bir iç hukuk mekanizması olarak kabul edilmiştir ve bugün alınan prosedürel karar, Taşınmaz Mal Komisyonu’nun etkililiği ve KKTC’deki mülkiyet rejimi konusunda herhangi bir olumsuz değişiklik yaratmamıştır.
Mülkiyet (yalnızca kuzeydeki değil, güneydeki uygulamalar) ve Kıbrıs sorununun diğer unsurları konusunda hukuki ve diplomatik açılım, girişim ve çabalarımız artarak devam edecektir.”
