ABD’de Florida Üniversitesi tarafından yayımlanan yeni bir raporda, Amazon yağmur ormanlarının habitat yıkımı ve iklim değişikliğinden kaynaklanan uzun süreli kuraklık nedeniyle 2064 yılına kadar yok olacağını tahmin ediyor. Bölge halkının felakete sürüklendiğinin belirtildiği çalışmada, dünyanın en büyük tropikal ormanı olan Amazon’un insan faaliyetlerinin bir sonucu olarak, “herkesin sorumlu olduğu” olan bir “devrilme noktasının” eşiğinde durduğu belirtiliyor.
ABD’de yer alan Florida Üniversitesi’nden coğrafya profesörü Robert Walker, dünyanın akciğerleri olarak bilinen Amazon ormanlarının geleceğine ilişkin ritik bir çalışma yaptı. Walker, yağmur ormanlarının habitat yıkımı ve iklim değişikliğinden kaynaklanan aşırı kuraklık nedeniyle 2064 yılına kadar tamamen yok olacağını hesapladı.
FELAKETE 44 YIL
Dünyanın en büyük tropik ormanı olan Amazon, dünyadaki oksijen ve karbon döngüsünü sağlamasının yanı sıra milyonlarca hayvan ve bitki türüne ev sahipliği yapıyor, aynı zamanda bölgedeki canlılara tatlı su kaynağı sağlıyor. Profesör Walker, Amazon’un önümüzdeki birkaç on yıl içinde nemli bir ormandan, yanıcı otların ve çalıların hakim olduğu açık bir savana dönüşeceğini belirterek, en fazla 44 yıl içinde su kaynakları kuruyacağı için bölge halkıın büyük bir felakete sürükleneceğini ifade etti.
Enviroment dergisinde yayımlanan çalışmada, 2064 aşırı kuraklıkların kanopiden tamamen kurtulamayacak kadar sık hale geldiği (şu anda yaklaşık dört yıl aralıkla devam ediyor) “devrilme noktasına” ulaşılan noktayı işaret ediyor.
SORUNUN KAYNAĞI HABİTAT YIKIMI VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ
Bununla birilikte, Walker’ın araştırması Brezilya ve diğer Amazon ülkelerindeki yaşamın geleceği ve ormanın kaderi hakkında kamuoyunun endişelerini artırdı.
Wlker, “Amazon ormanlarının bölgesel hidro-iklimdeki değişikliklere dirençli kalacağı şüphelidir. En büyük endişe, yangın, ormansızlaşma ve iklim değişikliğinden kaynaklanan kuraklığa bağlı ağaç ölümlerinin yoğunlaşmasıdır. Amazon’un gelişimi artık sadece korumanın çıkarlarıyla değil, aynı zamanda fayda sağlaması amaçlanan insanların refahıyla da bir çarpışma rotasında yatıyor” ifadelerini kullandı.
YANGINLAR REKOR SEVİYEYE ULAŞTI
Amazon’daki en büyük çevre sorunu olan ormansızlaşmanın temelinde, madencilik ve anız yangınları bulunuyor. Bölgedeki yangınlar, özellikle geçen yıl büyük ölçüde arttı. Ağustos 2019’da Brezilya’daki Ulusal Uzay Araştırmaları Enstitüsü, yıllık bazda yüzde 77 artışla tüm ülkede 80 binden fazla yangın bildirdi.
BOLSONARO İNKAR ETMEYE DEVAM EDİYOR
Amazon ormanlarında geçen ağustos ayında ise 10 binden fazla yangının kaydedilmiş, Brezilya Devlet Başkanı Jair Bolsonaro ise “Amazon boyunca bir uçuş yapılsa tek bir yangın bile görülmez. Amazon, kendini koruyan ve alev almayan nemli bir ormandır” diyerek tepki çekmişti.
Bolsonaro, geçen yıl INPE’nin Amazon’daki orman tahribatına dair raporunu da ‘abartılı’ bulmuş ve ajansın başkanı Ricardo Galvao’yu görevden almıştı. “Brezilya’nın Trump”ı olarak ün kazanan Jair Bolsonaro’nun devlet başkanlığında dünyanın akciğerlerini oluşturan Amazon ormanları tümüyle yok olma tehlikesiyle yüz yüze kaldı.
Bolsonaro’nun en iyi korunan kısımlarını oluşturan yerlilerin yaşadığı bölgeleri bile keresteciliğe, çiftçiliğe ve madenciliğe açması nedeniyle ormansızlaşmanın tavan yaptığı Amazon, rekor oranlardaki yangınlarla kül olmaya devam ediyor.
YOKSULLUK VE HÜKÜMETİN YETERSİZLİĞİ AĞAÇLARIN KESİLMESİNİ GETİRDİ
Profesör Walker, “Brezilya’da ve diğer Amazon ülkelerinde çevresel yönetişimin genel çöküşü, ormanın kaderi hakkındaki halkın endişelerini tazeledi. Son zamanlarda 2019 yazındaki Amazon yangınlarıyla yoğunlaşan bu endişeler, nemli ormanın tropikal savana geçişine neden olan bir devrilme noktası oluşturabilecek bölgesel iklim değişikliklerine odaklandı” dedi.
Walker, ayrıca 1970’lerin sonlarında bir tarımsal gelişme sürecini başlatan ve bugüne kadar orijinal ormanın Brezilya kısmının yaklaşık yüzde 20’sini tüketen “iç göçmen dalgalarına” da değindi. Walker, yoksulluk ve hükümet kaynaklarının yetersiz kullanımının sonuçta ormansızlaşmanın büyük bir bölümünü oluşturduğunu ifade etti.
