ABD’li bilim insanları, Güneş yüzeyinin bugüne kadar kaydedilen en ayrıntılı görüntüsünü elde etti. Hawai’deki dev teleskopla çekilen görüntüler, Güneş’te daha önce hiç görülmemiş manyetik “şeritleri” ortaya çıkardı.
ABD Ulusal Bilim Vakfı’na bağlı Güneş Gözlemevi (NSO) araştırmacıları, Hawai’de bulunan Daniel K. Inouye Güneş Teleskobu ile Güneş’in yüzeyinde yalnızca 20 kilometre genişliğinde ince parlak ve karanlık şeritler tespit etti.
Bu şeritler, granül adı verilen sıcak gaz hücrelerinin kenarlarında oluşuyor. İnce, perde gibi dalgalanan manyetik alanlar sayesinde ışık Güneş yüzeyinde bir şerit deseni oluşturuyor. Parlak alanlar daha güçlü manyetik alanları, karanlık bölgeler ise zayıf alanları temsil ediyor.
Güneş’in yüzeyine dair en net bakış
Araştırmanın başyazarı Dr. David Kuridze, “Bu çalışmayla Güneş yüzeyinin 20 kilometre gibi olağanüstü bir çözünürlükle incelenmesini başardık. Bu desenler, manyetik alanların ince yapısının izleri” dedi.
Elde edilen görüntüler, teleskobun G-bandı adı verilen özel bir görünür ışık aralığını kullanan cihazıyla alındı. Bu bant, güçlü manyetik aktivite bölgelerini, örneğin güneş lekelerini ve bu tür ince yapıları öne çıkarıyor.
Küçük değişimler, büyük etkiler
Şeritlerin ardında yatan manyetik dalgalanmalar, yalnızca bir buzdolabı mıknatısı kadar güçlü (yaklaşık 100 gauss). Ancak bu küçük farklar, plazmanın yoğunluğunu değiştirerek Güneş’in görünen yüzeyini birkaç kilometre aşağı ya da yukarı kaydırıyor. Bu olaya Wilson çöküntüsü deniyor ve yalnızca bu düzeyde çözünürlükle tespit edilebiliyor.
Bu, Güneş’teki ince manyetik yapıların ilk kez bu kadar ayrıntılı şekilde gözlemlenebilmesini sağladı.
Uzay havası tahminlerine katkı
Bilim insanları, Güneş’teki bu küçük manyetik değişimlerin, zamanla güneş patlamaları, taç kütle atımları ve diğer şiddetli uzay olaylarını tetikleyebileceğini söylüyor. Bu olaylar ise Dünya’daki elektrik altyapılarını ve uyduları etkileyebiliyor.
Dr. David Boboltz, “Inouye Teleskobu, Güneş araştırmalarında çığır açıyor. Uzay havasını daha iyi tahmin etmek için küçük ölçekli fiziksel süreçleri anlamak kritik” dedi.
Araştırmanın detayları, The Astrophysical Journal Letters adlı hakemli bilimsel dergide yayımlandı.
