Geçtiğimiz gün, otostop çeken kadın araca alındıktan sonra ciddi şekilde darp, ardından tecavüze uğradı. Kıbrıs Türk Barolar Birliği İnsan Hakları Komitesi Başkanı Avukat Aslı Murat, Kıbrıs Haber’e özel olayla bağlantılı bir gerçeğe dikkat çekti.
Kıbrıs Türk Barolar Birliği İnsan Hakları Komitesi Başkanı Avukat Aslı Murat Kıbrıs Haber’e verdiği özel demeçte, kadına yönelik eril şiddetin hız kesmeden devam ettiğine vurgu yaparak, seyahat edebilmek için aracı olmayan bir kadının, sadece yardım istediği esnada cinsel ve fiziksel şiddete maruz kaldığını söyledi.
Sokaklar ne kadar kadın dostu?
Murat açıklamasının devamında şunları söyledi;
“Bu konuyu değerlendirirken, meseleyi iki boyutta ele almak gerekiyor. Birincisi sokaklar özellikle gece olduğu zaman ne kadar kadın dostu, ikincisi ise şiddeti önleyici ve sonrasında iyileştirici mekanizmaların ne kadarı uygulanıyor. Tabi ki her iki konu birbiri ile bağlantılı. Öncelikle şunu söylemek gerekir; özellikle karanlık vakitlerde – gece saatlerinde bu tip suçların işlenme ihtimali artıyor. Ki bu şekilde gerçekleştirildiği iddia edilen tecavüz, ülkemizde daha önce de yaşandı. Yerel yönetimler başta olmak üzere merkezi idare, tüm insanların güvenli bir şekilde yaşamını sürdürebilmesi için üzerine düşen sorumlulukları gerçekleştirmesi gerekir. Bu alanda çok fazla çalışma mevcut. Amerikayı yeniden keşfetmeye gerek yok. Kadın dostu belediyecilik anlayışı çerçevesinde şekillenen çalışmalara göre, kadınların sokaklarda kendini güvende hissetmesi, eşit oranda yerel yönetimlerde söz sahibi olabilmesi, şiddetle mücadelede etkin programların hayata geçirilmesi gibi hususlar sayılabilir. Çocuklu kadınlar için kamusal kreşlerin varlığı da önemli ayrıntılardan biri.
Devletin yapması gerekenleri, çoğu zaman projeler aracılığıyla sivil toplum örgütleri gerçekleştiriyor
Tüm bunların tecavüz ile ne alakası var diyeceksiniz. Tabi ki var. Çünkü hemen hemen hepsi; toplumsal cinsiyet eşitliğinin yaygınlaştırılması, kadınların kendilerini var edebilmelerinin önündeki engellerin kaldırılması ve eşitliği tesis edebilmede oldukça etkilidir. Özellikle dar gelirli, özel aracı olmayan, ekseriyetle yabancı bir kadınsanız, Kıbrıs’ın kuzeyinde bir yerden bir yere kolayca seyahat etmeniz çok kolay değil. Bu manada toplu taşımanın sürekli ve güvenli bir şekilde yaygınlaştırılması belki de gerçekleşen şiddet vakasının önüne geçecekti. Bu noktada tüm yükü yerel yönetimlerin boynuna asmak da doğru değildir. Çünkü bütçeleri ortada. Buna rağmen sığınma evi yürüten, şiddete maruz kalan kadınlara adli yardım sağlayan Lefkoşa Türk Belediyesi var. Başka kimi belediyeler de ufak tefek adımlar atmaya çalışıyor. Çok net şekilde söyleyebilirim ki, eril şiddete karşı adım atarken yerel yönetimler ve sivil toplum birlikteliğinde yapılacak girişimlere, merkezi idarenin ciddi maddi katkı sağlaması gerekir. Mesela sığınma evi kurulması gerektiğine ilişkin 2014 yılında Meclis’ten oybirliği ile geçirilen Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Dairesi (TOCED) yasası var. Daire bu tip girişimleri organize etmek için oluşturuldu. İçişleri bakanlığında yasa gereği kurulması gereken cinsiyet odak noktası, bu bağlamda belediyelere yardımcı olmak ve yol haritası sunmak için yetkilendirildi. Ama malesef bu konu çok fazla önemsenmediği için, yaklaşık 7 yıldır Daire’nin aktifleştirilmesini bekliyoruz. Devletin yapması gerekenleri, çoğu zaman projeler aracılığıyla sivil toplum örgütleri gerçekleştiriyor. Bu da anayasamızdaki insan haklarına duyarlı sosyal devlet anlayışına sığmıyor. KKTC devleti, ülke sınırları içinde yaşanan her türlü hak ihlalinden dolayı sorumludur. Bu sorumluluk, birebir şiddet uygulayıcısı ile aynı değildir tabi ki. İşin cezalandırma ve yasaların ağırlığı konularında kötü bir noktada değiliz. 2018 yılında Polis Teşkilatı içerisinde yine TOCED yasası gereğince kurulan Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele Birimi sayesinde hukuki mücadele daha da güçlendi. Eksiklik ve aksaklıkları var ama yine de her geçen gün daha iyi bir noktaya varacağına inanıyorum. Lakin maalesef eksik yürütülen bir soruşturma neticesinde faili meçhul kalan bir Hacer Ulaş cinayeti vardı, hatırlayacaksınız. Hala bir gelişme yok. Aynı zamanda 4 yıl önce öldürülen Dam Thı Hop cinayetindeki son gelişmeler de soruşturmada eksiklik olabileceğine dair akıl karışıklığı yaratıyor. Bu manada cezasızlığın yarattığı mağduriyeti önlemek için polisin meseleleri ciddiyetle ele alması gerekiyor.
Eşitliğin olmadığı yerde, şiddet vardır
Bunlar yanında şiddet oluşmadan önce de devletin yapacakları var. Aslında bir kısmına yukarıda değinmeye çalıştım. Eğer bir yönetim kadına yönelik eril şiddeti önlemek istiyorsa, 2011 yılında yasalarımız arasında katılan İstanbul Sözleşmesinin de söylediği gibi, cinsiyetler arasındaki eşitliği gerçekleştirmesi ve bu yöndeki toplumsal algıyı yaratması gerekiyor. Çünkü eşitlik olmadığı yerde şiddet vardır. Herhangi bir kişi, otostop çeken bir kadına tecavüz edebilme hakkını kendinde görebiliyorsa, orada eşitlik algısı yoktur. İşte bu güç dengesizliğini yıkmalı ve herkesin her şeyi yapabilme hakkı olmadığını öğretmeli devlet. Ama suç oluşmadan önce. Çünkü sonrası çok daha yaralayıcı ve hak ihlali yaratıcı oluyor.
Kaynak: Kıbrıs Haber
