Maliye Bakanı Özdemir Berova, Genç TV’de yayımlanan ve Mustafa Alkan’ın hazırlayıp sunduğu “Er Meydanı” programına katılarak güncel konularla ilgili derinlemesine görüşlerini paylaştı.

Programda Berova, küresel olayların Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ekonomisi üzerindeki etkilerine vurgu yaparak, savaş ortamının enerji ve yakıt fiyatları üzerine büyük bir baskı oluşturduğunu belirtti. Bu baskının yalnızca tüketici fiyatlarını değil; üretim, ithalat ve turizm gibi temel sektörleri de doğrudan negatif etkilediğini belirten Berova, hükümetin bu durum karşısında piyasayı dengelemeye yönelik önlemler aldığını dile getirdi.

“MÜDAHALE EDİLMESİYDİ AKARYAKIT FİYATLARI 80-90 TL’YE YÜKSELECEKTİ”

Akaryakıt fiyatlarıyla ilgili gerçekleştirilen önlemleri detaylandıran Berova, ilk olarak KDV’den feragat edilerek haftada yaklaşık 40 milyon TL’lik bir destek sağlandığını belirtti. Ardından, akaryakıt üzerindeki tüm vergilerin kaldırılmasıyla bu desteğin haftada 60 milyon TL seviyesine ulaştığını ifade etti. Bu adımların fiyat artışlarını sınırlamak amacına yönelik olduğunu vurgulayan Berova, müdahale edilmese akaryakıt fiyatlarının litre başına 80-90 TL’ye kadar yükselebileceğini; mevcut durumda ise fiyatların 46 TL’den 60 TL’ye çıkmasına rağmen artışın kontrol altında tutulduğunu dile getirdi.

BÜTÇE ANALİZİ

Kamu maliyesi ile ilgili değerlendirmelerde bulunan Berova, 2023 yılında göreve geldiklerinde bütçenin yaklaşık 40 milyar TL civarında olduğunu, bunun yüksek enflasyon etkisiyle 2026 yılı itibarıyla 190 milyar TL’ye yükseleceğini söyledi. Bu süreçte, kamu harcamalarında önemli bir artış gözlemlendiğini, özellikle enerji krizi, Doğu Akdeniz Üniversitesi ile ilgili ortaya çıkan ekstra maliyetler ve Taşınmaz Mal Komisyonu kapsamındaki geçmiş yükümlülüklerin bütçeye ciddi bir yük getirdiğini aktardı.

Borçlanma konusunu da dile getiren Berova, yapılan borçlanmaların çoğunun öngörülemeyen harcamalardan kaynaklandığını ifade ederek, 2024 yılı sonunda bütçe açığının yaklaşık 15 milyar TL civarında olacağını, bütçe taslağının ise 25,5 milyar TL’lik gelir-gider farkıyla hazırlandığını belirtti. 2025 yılı için açığın sabit tutulduğunu, 2026 yılına yönelik ise kademeli bir azaltma hedefi doğrultusunda bütçenin planlandığını söyledi.

“HAYAT PAHALILIĞI İLE İLGİLİ DÜZENLEMENİN AMACI PİYASADAKİ BELİRSİZLİĞİ GİDERMEK”

Hayat pahalılığı konusundaki değerlendirmelerde Berova, gerçekleştirilen düzenlemelerin temel amacının piyasalardaki belirsizlikleri ortadan kaldırmak ve öngörülebilirliği artırmak olduğunu söyledi. Ücret artışlarının gelir tarafında belirli bir iyileşme sağladığını fakat bunun alım gücüne aynı oranda yansıdığını kabul etti. Bu bağlamda yeni bir yaklaşım geliştirdiklerini ifade etti.

Berova, 9 aylık bir öngörülebilirlik koridoru oluşturmayı planladıklarını belirtirken, fiyatlama davranışlarının daha dengeli bir hale geleceğini kaydetti. İthal ürünlerde navlun, sigorta ve özellikle petrokimya ürünlerindeki fiyat artışları dikkate alındığını ifade eden Berova, yerli üreticiyi ve sanayiciyi koruyacak adımlar üzerinde çalıştıklarını belirtti.

Ayrıca, hayat pahalılığını kırmak amacıyla vatandaşın alım gücünü destekleyecek bir “can suyu” niteliğinde düzenleme yaptıklarını vurgulayan Berova, Mart ayına kadar oluşan hayat pahalılığı oranlarının maaşlara yansıtılacağını söyledi. Bu adımın hem vatandaşın geçici olarak rahatlatılması hem de piyasanın dengelenmesi açısından önemli olduğuna dikkat çekti. Bu oranların yüzde 12 civarında kalmasını beklediklerini fakat kontrolsüz bir süreçte bu oranın yüzde 15-20 seviyelerine ulaşabileceğini ifade etti.

“YASANIN ZAMANINDA YÜRÜRLÜĞE GİRMESİ ÖNEMLİ”

Hayat pahalılığı kararnamesine ilişkin kritik bir detay paylaşan Berova, yasanın zamanında yürürlüğe girmesinin hayati olduğunu belirtti. Yasa yapım sürecinin uzun prosedürler gerektirdiğini söyleyen Berova, en hızlı şekilde Meclis’ten geçmesi için ivedilik kararı alındığını ifade etti.

Ancak 31 Mart tarihinin kritik bir tarih olduğunu vurgulayan Berova, “Eğer 31 Mart’ı geçip 1 Nisan’a kalırsanız, anayasal olarak bu paketi uygulama imkanınız ortadan kalkar. Çünkü 1 Nisan itibarıyla yeni dönem başlar ve hayat pahalılığı hakkı doğar” dedi.

“KARARNAMEYLE GARANTİ ALTINA ALINDI”

Bu nedenle hükümetin süreci hızlandırmak amacıyla kararname yolunu tercih ettiğini belirten Berova, Meclis’in yasayı geçirmeme ihtimalinin olmadığını, aksine yasanın kısa süre içinde Meclis’ten geçeceğini ifade etti. Uygulamada aksamaların yaşanmaması için kararname ile yürürlüğün garanti altına alındığını dile getirdi.

Vergi tahsilatına yönelik çalışmalara da değinen Berova, denetimlerin artırıldığını ve e-fatura sisteminin devreye alındığını aktardı. Mayıs ayı itibarıyla 19 büyük şirketin sisteme dahil edildiğini belirten Berova, üretimden son kullanıcıya kadar tüm sürecin dijital olarak izlenebilmesini ve kayıt dışılıkla mücadelenin güçlendirilmesini sağladıklarını söyledi.

Kamu maliyesinde disiplinin sürdürülmesine yönelik çalışmaların devam ettiğini belirten Berova, hem gelirleri artırma hem de giderleri kontrol altına alma politikalarının kararlılıkla süreceğini vurguladı. Ekonomide öngörülebilirliği artırarak hayat pahalılığı sarmalını kırmayı hedeflediklerini belirten Berova, yıl sonuna kadar daha dengeli bir ekonomik yapı oluşturmayı amaçladıklarını sözlerine ekledi.